«Қаскелең боққа батып жатыр»: Тұрғындар кәріз суын төгетін орын жоқ деп дабыл қақты

Алматы, NEGE. Ассенизатор көлігінің жүргізушілері сұйық қалдықтарды Боралдайға апарып төгіп жатқан көрінеді. Сол себепті кәріз суын шығару құнын екі есе көтеріп жіберуге мәжбүр болған. Ал бұл тұрғындардың қалтасын қағуда.

«Сегіз жыл болды қай жерге рұқсат береді, сол жерге апарып төгеміз. Бірақ оның барлығы уақытша. Қазір сұйық қалдықтарды төгуге арналған арнайы орындарды ашу мүмкін емес болып тұр. Біз Боралдайға апарып, төгіп жатырмыз. Ол жерге дейін 33 шақырымдай жол жүреміз. Ары-бері барып келгенімізді қоссақ, 60-70 шақырым жүруіміз қажет. Оған жарты күніміз кетеді. Жүк көлігімен жүруге жолдың жағдайына да келе бермейді», – дейді ассенизатор көлігінің жүргізушісі Асылан Мейіржанұлы.

Жүргізушілердің айтуынша, ұзақ жолға аз ақшаға барып-келу – оларға тиімсіз.

«Бір барып-келгеннің өзіне дизель отынына 20 мың теңге кетеді. Сол себепті бағаны көтеруімізге тура келді. Шынын айту керек, ол халыққа тиімсіз. Біздің жұмысымыздың өзі лас. Лайықты ақшасын алмасақ, бізге де бұлай жұмыс істеу тиімді емес. Ал бұл жағдай әкімдікті алаңдатып отырған жоқ. "Ақшаларыңды алып, жұмыстарыңды істей беріңдер" дейді. Бұл қарапайым халықты қинап жатыр. Халықтың әлеуметтік жағдайы әртүрлі. Бірінің қалтасында мұндай ақша болса, бірінде жоқ. Сонда боққа батып отыра бере ме? Кәріз қалдығын тасушы жүргізушілердің өзі амалсыздан қымбаттатып отыр», – дейді ассенизатор жүргізушісі.

Айтуынша, Қарасай ауданында 3-4 көше ғана орталықтандырылған кәріз жүйесіне қосылған. Халықтың 80%-ы септикті пайдаланады.

«Біз әкімнен көмек сұрап отырмыз. Бізге жақын жерден, халыққа кедергі жасамайтындай, уақытша болсын, кәріз суын төгетін орын қажет. Шынын айту керек, Қаскелең боққа батып жатыр. Үйдегі дәретханадан, жуынатын бөлмеден кәріз суы шығады. Бұлай жалғаса берсе, тұрғындар ауру болады ғой», – дейді Асылан Мейіржанұлы.

Тұрғындардың айтуынша, ауданда салынған «Жайлы мектептердің» өзі орталықтандырылған кәріз жүйесіне қосылмаған.

«Қарасай ауданында 50-ден астам мектеп бар, оның ішінде саусақпен санарлығы ғана орталықтандырылған кәріз жүйесіне қосылған. Бізге "Жайлы мектеп" салып берді, бірақ онда  кәріз құбыры жоқ, септик қойылған. Сонда оның несі жайлы? Қалдықтардың бәрі тасып, төгіліп жатыр. Жанындағы жер үйлердің иелері мен мектептің арасында жиі жанжал шығады. Әкімдік, учаскелік полиция келеді, бірақ ештеңе істей алмайды. Кәріз суы көшелерге ағып жатыр. Біздің сұрайтынымыз, бізге жақын жерден кәріз суын төгетін орын ашып берсе», – дейді көлік жүргізушісі.

Ал тұрғындар болса, кәріз суын төгуге қалталарынан ай сайын қыруар қаржы жұмсауға шамалары келмейтінін айтып жатыр.

«Мен Қаскелең қаласының тұрғынымын, көп балалы анамын. СДУ университетінің артында тұрамыз. Үйіміз сазды жерде тұр. Үй салғаннан бастап 1 айдан кейін кәрізімізді тазалай бастадық. Өйткені су жерге сіңбейді. Біз айына бір рет септик тазалатамыз, жаңбырлы болса, айына екі рет шақыртуымызға тура келеді. Бұрын ассенизатор көлігін 20 мың теңгеге шақыратынбыз, қазір Боралдайға төккелі 40 мың теңгеге жалдап отырмыз. Көп балалы ана ретінде шамам келе бермейді. Өткенде мүлдем төкпейміз деген уақытта өзіміз шелекпен тасып, далаға шығардық. Олай істемесек, кәріз суы үйдің ішінен шығып жатыр. Қаскелеңнің қала деген статусы бар. Осы мәселенің тез шешілгенін қалаймыз», – дейді Әсем есімді қала тұрғыны.

«Зейнеткермін. 50 мың теңгеге ассенизатор көлігін жалдай алмаймын. Бұрын 15-20 мың теңге болғанда шамамыз келетін. Қазір бұл үлкен мәселеге айналып отыр», – деді тағы бір тұрғын.

Ассенизатор көлігінің жүргізушілері мен аудан тұрғындары Қарасай ауданының әкімдігінде жиналды. Әкімнің өзі халықтың алдына шыққан жоқ, орнына орынбасары келді. Айтуларынша, әкім жиналыста екен.

«Жағдайды жақсы түсініп отырмыз. Бұл жағдай Жалпақсай ауылынан басталды. Ол ауылдың тұрғындары да бұл мәселені көтерген. Халқы кәріз суын төгуге қарсы шықты, себебі, экологиялық-санитарлық нормаға сәйкес келмейді. Одан кейін кәріз суын төгуді Әйтей ауылындағы орынға ауыстырдық. 50-ден астам көлік тәулігіне 3 рет барып, ары-бері 150 көлік өткен кезде ол жердің де халқы наразылық білдірді. Басқа жерге апарсақ, осы жағдай қайталанады», – дейді Қарасай ауданы әкімінің орынбасары Ақылбек Бексұлтан.

Әкімдік қазір бұл мәселені шешудің балама нұсқаларын іздеп жатқанын атап өтті.

«Қарасай ауданының аумағы өте тығыз орналасқан. Қазір біздің ауданымыздың аумағында нақты рұқсат берілген орындар жоқ. Аудан аумағындағы тұрғындардың наразылығы басым», – деді әкімнің орынбасары.

Әкімдік бұл мәселені шешуге 3-4 ай қажет екенін атап өтті. Сол себепті ассенизатор көлігінің жүргізушілерінен бағаны төмендетуді сұрады. Өйтпеген жағдайда, ауданға кіріп, төмен бағада қызмет көрсетуге дайын фирмалар бар. Ақылбек Бексұлтанның айтуынша, қазірдің өзінде төменгі тариф ұсынуға әзір компания өкілдері анықталған.

«Егер сіздер бағаны түсірмей осы қалыпта жұмыс істейтін болсаңыздар, біз басқа компанияларға жүгінуге мәжбүрміз. Бағаны көтеруге рұқсат берілмейді. Оны өзіміз қадағалайтын боламыз. Баға көтерілсе, басқа фирмаларды кіргіземіз», – деді әкімнің орынбасары.

Көлік жүргізушілері әкімдіктің бұл шешіміне келіспеді. Айтуларынша, баға олардың шығынын ақтамайды. Жақын маңдағы ауылдардағы кәріз суын төгуге арналған орындардың жанындағы жер телімдерін халыққа сатқанда, әкімдік экология мәселесін не себепті ойламағанын сұрады. Ассенизатор көлігінің жүргізушілері уақытша болсын, кәріз жақын маңдағы орындарға төге тұруды сұрады. Әкімдік оған ауыл тұрғындары наразылық білдіретінін атап өтті.