Каспийдегі қайғылы оқиға: қабылданған шешімдер хронологиясы

Қайғылы оқиға қалай болды?

Қайғылы оқиға 24 қыркүйекте Каспий теңізінің Қазақстан секторында өтіп жатқан «Хазар қорғаны – 2026» оқу-жаттығуының үшінші күні болды. Ақтаудан 43 шақырым жерде, теңіз жағалауында ауа райы қолайсыз болған кезде «Қайсар» катерінен жеке құрамды түсіру барысында Әскери-теңіз күштерінің 17 әскери қызметшісін теңіз алып кеткен.

Алғашқы мәлімет бойынша, тоғыз әскери қызметшінің қаза тапқаны, үшеуінің аман қалғаны белгілі болды. Оқу-жаттығуға 500-ден астам әскери қызметші, Әскери-теңіз күштерінің кемелері мен катерлері, гидрографиялық кемелер, ҰҚК Шекара қызметінің Жағалау күзеті бөлімшелері және Әуе қорғанысы күштерінің авиациясы қатысты.

24 қыркүйек – Президенттің алғашқы тапсырмасы

Маңғыстау облысында әскери оқу-жаттығу кезінде әскери қызметшілердің қаза тапқаны туралы ақпарат тарағаннан кейін Президент Қасым-Жомарт Тоқаев олардың туған-туыстары мен жақындарына көңіл айтты.

Мемлекет басшысы үкіметтік комиссияға оқиғаның барлық мән-жайын анықтау үшін қажетті шаралар қабылдауды және қаза тапқан әскери қызметшілердің отбасыларына көмек көрсетуді тапсырды.

Сол күні премьер-министрдің өкімімен әскери қызметшілердің қаза болу себептерін тергеп-тексеру жөніндегі үкіметтік комиссия құрылды. Комиссияны премьер-министрдің орынбасары Қанат Бозымбаев басқарды.

Комиссия құрамына орталық мемлекеттік органдар мен құқық қорғау органдарының өкілдері кірді. Олар оқиға орнына барып, тергеу жұмыстарын ұйымдастыруға және қаза тапқандардың отбасыларына қажетті көмек көрсетуге кірісті.

Сондай-ақ ведомствоаралық жедел-тергеу тобы құрылып, қылмыстық іс қозғалды. Қажетті сараптамалар тағайындалып, тергеу басталды.

24 қыркүйек – жалпыұлттық аза тұту жарияланды

Президенттің өкімімен 25 қыркүйек Қазақстанда жалпыұлттық аза тұту күні болып жарияланды.

25 қыркүйек – іздеу жұмыстары аяқталды

Әскери қызметшілерді іздеу тәулік бойы жалғасты. Сағат 09:15-те із-түзсіз жоғалған соңғы екі әскери қызметшінің денесі табылды.

Осыдан кейін іздестіру-құтқару операциясы аяқталды. Нақтыланған мәлімет бойынша, теңізге кеткен 17 әскери қызметшінің үшеуі құтқарылып, 14-і қаза тапты.

Үкіметтік комиссия тергеу барысын қарастырып, оқиғаның барлық мән-жайын анықтау және жауапты адамдарды белгілеу жұмыстарын жалғастырды.

Қаза тапқандардың отбасыларына көмек көрсетілді

Президенттің тапсырмасына сәйкес, қаза тапқан әскери қызметшілердің отбасыларына мемлекеттік әлеуметтік төлемдер мен материалдық көмек көрсету ұйымдастырылды.

Жерлеу рәсімдерін өткізуге де қажетті қолдау көрсетілді.

Қосымша материалдық көмек көрсету үшін арнайы қаражат жиналды. Ресми мәлімет бойынша, Қазақстан Халық Кеңесінің мүшелері 815 млн теңге жинаған. Сонымен қатар кәсіпкерлер мен меценаттар да қаза тапқандардың отбасыларына қолдау білдірді.

Жиналған қаражаттың отбасыларға атаулы әрі ашық түрде бөлінуі бақылауға алынды.

25 қыркүйек – Президент жеделхат жолдады

Қасым-Жомарт Тоқаев қаза тапқан әскери қызметшілердің отбасыларына жеке көңіл айту жеделхаттарын жолдады.

Мемлекет басшысы олардың отбасыларына қажетті көмек көрсетілетінін жеткізді.

Сонымен қатар Президент қаза тапқан әскери қызметшілерді мемлекеттік наградаларға ұсыну туралы шешім қабылдағанын мәлімдеді.

26 қыркүйек – Қорғаныс министрлігін тексеру жөніндегі комиссия құрылды

Қасым-Жомарт Тоқаев Қорғаныс министрлігіндегі жағдайды кешенді тексеру жөніндегі комиссия құру туралы өкімге қол қойды.

Комиссия құрамына қаржылық бақылау, ұлттық қауіпсіздік, құқық қорғау және мемлекеттік басқару салаларындағы органдардың өкілдері кірді.

Комиссияны Қазақстан Республикасы Қауіпсіздік Кеңесі төрағасының орынбасары Аида Балаева басқарды.

Оның құрамына Жоғары аудиторлық палатаның төрағасы, Президент Әкімшілігінің, Қаржылық мониторинг агенттігінің, Қауіпсіздік Кеңесі аппаратының, Қаржы министрлігінің, Бас прокуратураның, Ұлттық қауіпсіздік комитетінің және Ұлттық экономика министрлігінің өкілдері кірді.

Комиссияға Қорғаныс министрлігіндегі жағдайды, оның ішінде әскери құрылымдардың қаржылық және материалдық-техникалық қамтамасыз етілуін кешенді тексеру тапсырылды.

Алғашқы нәтижелерді жеті күн ішінде Президентке баяндау міндеті жүктелді.

26 қыркүйек – қаза тапқандармен қоштасу рәсімі өтті

Маңғыстауда қаза тапқан әскери қызметшілермен қоштасу рәсімі өтті.

Президенттің тапсырмасына сәйкес, олардың отбасыларына мемлекеттік әлеуметтік төлемдер мен материалдық көмек көрсетіліп, жерлеу рәсімдерін ұйымдастыруға қолдау берілді.

27 қыркүйек – қорғаныс министрі қызметінен босатылды

Мемлекет басшысының Жарлығымен Дәурен Жұматайұлы Қосанов Қазақстан Республикасының қорғаныс министрі қызметінен босатылды.

Сол күні Президенттің Жарлығымен Айдос Сәкенұлы Мырзахметов Қазақстан Республикасының қорғаныс министрі болып тағайындалды.

Осылайша, қайғылы оқиғадан кейінгі төрт күн ішінде іздестіру-құтқару жұмыстары жүргізіліп, қылмыстық іс бойынша тергеу басталды. Үкіметтік комиссия оқиғаның мән-жайын анықтауға кірісті, жалпыұлттық аза тұту жарияланды, қаза тапқандардың отбасыларына мемлекеттік және қосымша көмек ұйымдастырылды.

Бұдан бөлек, Президенттің шешімімен Қорғаныс министрлігін кешенді тексеру жөніндегі комиссия құрылып, оның құрамына қаржы, қауіпсіздік және құқық қорғау салаларындағы мемлекеттік органдардың өкілдері кірді. 27 қыркүйекте қорғаныс министрі қызметінен босатылып, жаңа министр тағайындалды.

27 қыркүйек – қаза тапқан әскери қызметшілер мемлекеттік наградалармен марапатталды

Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың Жарлығымен Маңғыстау облысындағы әскери оқу-жаттығу кезінде қаза тапқан 14 әскери қызметші мемлекеттік наградалармен марапатталды.

Олар әскери борышын атқару кезінде көрсеткен ерлігі мен жанқиярлығы үшін «Айбын» ордендеріне ие болды.

Взвод командирі Олжас Мұхтарұлы Бауыржан Момышұлы атындағы II дәрежелі «Айбын» орденімен марапатталды.

Тағы 13 әскери қызметшіге Рахымжан Қошқарбаев атындағы III дәрежелі «Айбын» ордені берілді.

Олардың қатарында Сержан Аяпберген, Дастан Бегей, Мейрамбек Бердіханов, Ақжайық Гилаж, Мансұр Ғұмаров, Олжас Диханбаев, Әсет Жаңабай, Алмас Көбенов, Азамат Мәдіхан, Өмірбек Өмірзақ, Жеңіс Темірғалиев, Ақылбек Төлеген және Мирас Тұрдыбекұлы бар.

Осылайша, 25 қыркүйекте Президенттің көңіл айту жеделхаттарында айтылған қаза тапқан әскери қызметшілерді мемлекеттік наградаларға ұсыну туралы шешім 27 қыркүйекте Жарлықпен бекітілді.